شرشر اسبه ریز . بخش سوم . خانه چراغعلی

خانه چراغعلی

اینجا خانهای در مه است. خانهای در لایههای بالای آسمان. آنوقت همه کارها با شهناز است. سریه کنار سماور نشسته است. روی پوست گوسفند دباغی شده. علیاشرف هم که مثل زیور جایی گرم و نرم تر از اینجا پیدا نکرده است. چراغعلی و علیاشرف بعد از ظهرها میخوابند و یحیی و نازلی پاهایشان را ماساژ میدهند تا خوابشان بگیرد. عباس وقتی چای میخورد استکان را وسط اتاق پرت میکند تا صدای سریه را در بیاورد و کمی بخندد.

سریه گنجهای در زیر پلههای پشت بام دارد که همه چیز را آنجا مخفی میکند. آنجا برای مردنش چای و قند و همه چیز میگذارد. زیور سیگار زر میکشد. عباس در جاسیگاری زیور شاشیده است. وقتی سریه نماز میخواند عباس مهرش را بر میدارد و فرار میکند.

یحیی دارد با آکواریومش ور میرود. نازلی دارد رمان میخواند. شهناز مثل تراکتور کار میکند. چراغعلی یک گوشی بزرگ روی گوشهایش گذاشته است تا صدای اذان را نشنود. علیاشرف صدای رادیوی ده موجش را بلند کرده است.

چراغعلی و شهناز و یحیی شبها در اتاق بغل حمام میخوابند. عباس و نازلی و علیاشرف هم در هال میخوابند. سریه و زیور هم در اتاق رو به حیاط میخوابند. علیاشرف و سریه در خورخور کردن باهم مسابقه میدهند. علیاشرف آنقدر سیگار کشیده است که سبیلهای سفیدش زرد شده است. قیافه علیاشرف شبیه استالین است.

زندگی با تمام ابعادش در این خانه جریان دارد. حتی در چشمهای گربههایی که از پشت پنجره نگاه میکنند. و در مرباهای آلبالو که شهناز سر سفره صبحانه میگذارد و کره شکلیلی. و این نانهای لواشی که وسطش سوخته و دورش آنقدر خمیر است که نمیشود خورد.

علیاشرف فلفل را مثل نقل و نبات میخورد. علیاشرف که میآید زیور چادر سر میکند. زیور عروسی دخترش را برای سریه تعریف میکند. شهناز کمتر از همه در این خانه حرف میزند. فقط حواسش است که ناهار و شام دیر نشود تا صدای چراغعلی در نیاید.

یحیی گاز فندک چراغعلی را زیاد کرده است. چراغعلی که میخواهد سیگارش را روشن کند سبیلهایش میسوزد و یک پدرسوختهای میگوید که یحیی مثل برق از اتاق بیرون میدود. شهناز دارد یقه بلوزش را با قیچی درست میکند. یقه اش آجری است و دارد یقه هفتش میکند.

یحیی دور کتابهایش یک کش میاندازد و با دوچرخه به مدرسه میرود. پنج تومنی کاغذی را در فرمان دوچرخه مخفی میکند. در مدرسه پول را میگیرند. انقلابیها به همه چیز گیر میدهند. یحیی از مدرسه که میآید کتابهایش را میاندازد گوشه اتاق تا فردا صبح که برشان میدارد و به مدرسه میرود.

شهناز سر سفره سه تا لیوان آورده است. هر کدام از لیوانها شکلش فرق میکند. یحیی و عباس دارند با ذره بین و لامپ صد وات و تخته یک آپارات درست میکنند. میخواهند فیلمهای عکاسی را روی دیوار خانه بیاندازند. چراغعلی از این کارها خوشش میآید. چراغعلی معده اش درد میکند وقتی حرص میخورد. دکتر گفته معده اش بزرگ میشود و به قلبش گیر میکند . شهناز لحاف تشکها را جمع میکند و روی هم در صندوقخانه میگذارد.

علیاشرف یک حرفهایی میزند که شهناز میترسد بلای آسمانی بیاید. عباس به سرش زده است که یک موتور جت درست کند. فکر میکند که به همین آسانی است که مجله ماشین نوشته است. چراغعلی پولهایش را داخل صندوقچه چوبی اش میگذارد و درش را با کلید کوچکش قفل میکند. صندوقچه را بالای کمد لباسها میگذارد. دسته چکهایش هم داخل صندوقچه است. در همان اتاق بغل حمام که شبها میخوابند.

یک حاج آقایی، ملایی، آخوندی آن ور خیابان فولکس قورباغهای اش را نگه میدارد و میرود. یحیی یک سیب زمینی میبرد داخل اگزوز فولکس میچپاند و فشار میدهد. حاج آقا فولکسش را که روشن میکند خاموش میشود. مکانیکهای اطراف مغازه بالاخان دور فلوکس جمع میشوند و هر کدام نظری میدهند.

شهناز همیشه یک دستمال دستش است. تا یک دانه برنج یا آشغال در روی فرش یا موکت میبیند خم میشود و بر میدارد. یحیی از کتاب آیین نامه رانندگی علامت بوق زدن ممنوع را بریده و برده به در آهنی مستراح حیاط از داخل چسبانده است. روی همان سوراخ روی در تا کسی داخل را نبیند.

چراغعلی سوره جمعه را از حفظ میخواند. میگوید بچه که بودم میرفتم سر قبرها میخواندم و پول میگرفتم. چراغعلی همه اش دوست دارد آبگوشت بخورد. یحیی و عباس هم دوست دارند کته و سیب زمینی بخورند. همه مینشینند و فقط شهناز کار میکند.

چراغعلی هر روز یک قوطی سیگار میکشد. میگوید حقوق ارتش برای پول سیگارم کافی نیست. طاقههای پارچه را اتو میکنند و داخل نایلون میگذارند و روی هم تا سقف مغازه میچینند. چراغعلی یک وانت پیکان قهوهای رنگ خریده است تا با آن پارچههای اتو شده را ببرد.

زیور و سریه یک پتو انداخته اند و در ایوان نشسته اند. شبها سریه پتو میاندازد و لحاف تشکش را میآورد و در ایوان میخوابد. یحیی و نازلی هم لحاف تشکشان را به ایوان میبرند. شهناز تازه لحاف تشکها را شسته است.

شهناز خیلی وقت است که از ته دل نخندیده است. چراغعلی میگوید که نازلی از سال بعد به مدرسه نرود. چراغعلی حرفش دو تا نمیشود. نازلی دارد کوبلن میدوزد. یحیی دارد صدای آژیر قرمز در میآورد و شهناز میترسد و دعوایش میکند. شهناز دعوا کردنش هم بی سر و صداست.

عباس از همه زودتر بیدار میشود اما از جایش بلند نمیشود و همانجور مثل مجسمه در لحاف تشکش میماند و به سقف اتاق نگاه میکند. لابد دارد فکر میکند.

چراغعلی میخواهد عباس را به ترکیه بفرستد تا جنگ تمام شود. سریه کبریتها را از دست چراغعلی مخفی میکند. قندها را هم در میز زیر سماور مخفی میکند. یحیی آتاری اجاره کرده است. دسته آتاری خراب است و یحیی با پیچ گوشتی بازش کرده است.

شهناز هیچ وقت اشتباه نمیکند. همه کارهایش نظم دارد. میداند چه جوری چراغعلی را تر و خشک کند که صدایش در نیاید. شبها پشهبند توری را به دستگیرههای در اتاق و دستگیرههای کمد چوبی میبندد. چراغعلی به پشه حساسیت دارد. صدای یک پشه که بیاید تا صبح نمیتواند بخوابد. همینجوری خارش میگیرد. میرود از آن شربت ها که علیاشرف در یخچال گذاشته میخورد و تا صبح آواز میخواند .

برقها رفته و جارو وسط اتاق مانده است. یحیی و نازلی رفته اند در بالای پشت بام بازی میکنند و سقف خانه دارد بومب بومب میکند. سریه دارد پشت سرشان بد و بیراه میگوید و به شهناز غر میزند که اینها بچه اند که بزرگ کرده ای. کم مانده سقف روی سرمان خراب شود.

سریه و زیور رفته اند در زیرزمین عرق شاهسبرن میگیرند. سریه شیشههای شاهسبرن را در گنجه اش در زیر پلههای پشت بام مخفی میکند. یحیی که در گنجه را باز میکند سریه یک داد و هواری راه میاندازد که نگو. کم میماند سکته کند. سریه برای مردنش، سیگار و چای و قند در گنجه مخفی کرده است.

زیر پلههای حیاط سریه چند تا مرغ و خروس نگه داشته است. یحیی به خروس کشمش داده و خروس وحشی شده است. از آن خروسهای لاری است. یحیی یک ماشین جوجه کشی درست کرده است. یک لامپ صد وات که عوض مرغ مادر به تخم مرغها گرما میدهد. دستگاه جوجه کشی را در زیر زمین گذاشته است. چراغعلی و عباس دارند در زیر زمین منگنه میسازند. پارچه دور استوانه داغ میپیچد و اتو میشود.

یحیی یک کلاغ گرفته و با طناب پایش را به بلوک سیمانی پشت بام بسته است. کلاغ یک قارقاری راه انداخته که نگو. صدای بقیه کلاغهای محله را هم در آورده است. یحیی میگوید که دیشب خواب دیدم که یک دست از زیر زمین دراز شد و دراز شد و آمد پای منو که در ایوان خوابیده بودم گرفت و کشید به زیر زمین. یحیی از این حرفهای بی سر و ته زیاد میزند و نازلی همه را باور میکند.

یحیی را هفت صبح میفرستند میرود لواش میخرد. چراغعلی ساعت نه صبح از خواب بیدار میشود و شهناز مراقب است که تا ساعت نه کسی سر و صدا نکند. عکس جوانی چراغعلی را به دیوار زده اند. رنگ لبهایش قرمز است مثل اینکه رنگش کرده اند.

فیلمهای جبهه را که نشان میدهد چراغعلی عصبانی میشود. چراغعلی شبها یک دیازپام دو میلی میخورد. چراغعلی همه اش فکر میکند. چراغعلی وقتی فکر میکند یا در خانه قدم میزند یا چمباتمه مینشیند و پاهایش را زیر رانهایش جمع میکند و دود سیگار از سوراخهای بینی اش بیرون میزند.

چراغعلی چند سال است که یک لباس درست و حسابی نپوشیده است. وقت این کارها را ندارد. رادیو دارد تفنگ دردت به جونم میخواند و یحیی یک کاست سونی روی ضبط انداخته و دارد ضبط میکند. یحیی دوست دارد یک موتور گازی رکس بخرد اما چراغعلی همه پولها را به ریخته گر و تراشکار میدهد.

چراغعلی درختهای کنار پیاده رو را آب میدهد. مامور آب آمده آبشان را قطع کند. چراغعلی کلنگ را از دست مامور آب میگیرد و به وسط خیابان پرتاب میکند. همسایهها جمع میشوند. مامور آب میگوید شستن کوچه قدغن است. چراغعلی میگوید پس این درختها را برای چه کاشتهاید و میرود درختهایی که تازه شهرداری در کوچه کاشته است را از ریشه در میآورد.

یحیی سوار گردن عباس شده است و آنوقت عباس چادر سریه را روی سرش کشیده است. یک زن دو سه متری شده اند. یحیی و عباس که وارد میشوند نازلی جیغ میزند و شهناز کم میماند از هوش برود. شانس میآورند که سر یحیی به بالای در میخورد و زمین میخورند. چراغعلی هم اولش میترسد و بعد میخواهد عصبانی شود اما یکدفعه خنده اش میگیرد. آنقدر میخندد که سیاه میشود. نازلی برایش آب میریزد. یحیی و عباس هنوز میترسند که چراغعلی وقتی خندههایش تمام شود بلند شود و کتکشان بزند.

نازلی رفته میترا دختر بالاخان را آورده دارد با قیچی موهایش را میزند. در خانه چراغعلی کسی لب به غذای شیرین نمیزند. سرکه ترشی را با قاشق مثل آب میخورند. یحیی و نازلی میروند از بقالی حسین آقا معلم، لواشک و ترشمزه میخرند. غورهها را مثل نخود کشمش میخورند.

شطرنج قدغن است. عباس و غضنفر یواشکی رفته اند با چوب سی و دو تا مکعب درست کرده اند و رویشان نوشته اند فیل، اسب، سرباز، وزیر، قلعه، شاه و نشسته اند در هال دارند شطرنج بازی میکنند. عباس میگوید که به جای فیل، شتر بنویسیم.

یحیی دارد با خودکار رکس مشقهایش را مینویسد. غضنفر خودکار قرمز را بر میدارد و مشقهای یحیی را خط میکشد. یحیی همینجور دارد غضنفر را نگاه میکند. اصلا این یحیی یک چیزی میداند که مشق نمینویسد. این غضنفر اصلا سادیسم دارد. کفر اکرم را در میآورد. بچه که پدر بالای سرش نباشد همین میشود دیگر.

یحیی رفته یک تلویزیون سونی رنگی چهارده اینچ خریده و یک شب ویدیو و چند تا نوار کرایه کرده بچههای فامیل جمع شده اند دارند در خانه چراغعلی ویدیو میبینند. یحیی جلوی ویدیو نشسته وقتی چراغعلی چپکی نگاه میکند میزند صحنه رد میشود. ویدیو کنترل ندارد. از آن نوارهای کوچک میخورد. فیلمها را آنقدر کرایه داده اند که رنگهایش پریده است. یک فیلم بزن بزن است. آخر فیلم هم یک شوی هندی زده اند.

عباس از وقتی کار میکند دو بشقاب غذا میخورد. فینیش دارد میچرخد و پارچهها را اتو میکند. عباس برای نازلی رمان "دختر عموی من راشل" را خریده است. چراغعلی که غضنفر را میبنید میگوید "گویگوز عومر داغدا گهزر میلچک دوشهر باشین ازر" و غضنفر عصبانی میشود و چراغعلی میخندد و سرفه میکند و سیگار روشن میکند. چراغعلی سیگار روشن کردنهایش اتوماتیک شده است. دست خودش نیست. چیزی مثل نفس کشیدن شده است.

چراغعلی عینکش را زده و دارد به حساب و کتابهایش میرسد. دو بسته صدتایی اسکناس ده تومنی و بیست تومنی آبی هم کنارش است. سبیلها و موهایش را سیاه رنگ کرده است. غضنفر و یحیی میروند از شیشه مغازه نگاهش میکنند و میآیند این ور کلی میخندند.

زنها در اتاق رو به حیاط دارند میرقصند. یحیی و غضنفر دارند از پلههای زیر زمین نگاهشان میکنند. وضعیت قرمز میشود و زنها بنده خداها دارند در اتاق به این ور و آن ور میدوند و دنبال چادرشان میگردند. دو تا هواپیمای افپنج در آسمان به پرواز در آمده اند. با صدای ضد هواییها، زنها به هوا میپرند.

یحیی یکی از آن کشتیهای آهنی خریده است. نفت میریزد و آتش میزند و کشتی با صدای خور خور داخل تشت آب در حمام دور میزند. ناوهای آمریکا به خلیج فارس آمده اند. عباس میگوید بسیجیها میخواهند با قایق موتوری به ناوهای آمریکا بکوبند. چراغعلی میگوید آمریکاییها قایقها نرسیده با لیزر ذوبش میکنند. برای عباس جشن پایان خدمت گرفته اند. چراغعلی میترسد که بچههای مسجد بریزند و همه را بگیرند.

چراغعلی میگوید اینها یک یا زهرا میگویند و همه را به کشتن میدهند. چراغعلی میگوید در ارتش هم که بودم از دستم خسته شده بودند. هیچ وقت درست و حسابی خدمت نکردم. از این پادگان به آن پادگان و از این شهر به آن شهر میفرستادند. دوست نداشتم یکی به من دستور بدهد. سریه همهاش سر چراغعلی نق میزند که همه پولش را میدهد آهن قراضه میخرد. سریه به منگنه و فینیش بخار، منجنیق میگوید. از وقتی زیور پیش دخترش رفته سریه زیاد به چراغعلی گیر میدهد. چراغعلی میگوید میخواهی شوهرت بدهم. جعفر ده سال بیشتر است که مرده است.

بلندگوی مسجد دارد مارش حمله پخش میکند. چراغعلی قبض برق را که میبیند سیگار روشن میکند و چند تا فحش آبدار به انقلابیها میدهد.

شهناز کوپن روغن را به یحیی داده برود از شاطر روغن بخرد. مغازه شاطر بغل سلمانی رحیم آقا است. جلوی مغازه یک صف سی چهل نفری است. یحیی آخر صف است. عباس نه میرود نان بخرد و نه در صف روغن و برنج میایستد. هر کاری خودش دلش خواست میکند.

یحیی با تلفن حرف میزند و با خودکار بیک دارد روی مشمای روی میز یک قلب تیر خورده میکشد. یک بمب در ایستگاه علی آباد میافتد و شیشههای خانه چراغعلی میشکند. بالاخان هر روز میرود در ایستگاه علی آباد والیبال بازی میکند. چراغعلی دیگر اعصاب معصاب ندارد. میخواهد جمع کند برود. و تا میتواند پشت سر انقلابیها فحشهای رکیک میگوید و باز دلش خنک نمیشود. چراغعلی هنوز عشق زمان شاه را دارد. میگوید میرفتیم میخوردیم مست میشدیم و میزدیم و میشکستیم. اصلا عرق خور از جلوی مسجد رد میشد خجالت میکشید.

یحیی مگسها را میگیرد و داخل تور عنکبوت میاندازد. زنبورها را هم زنده زنده داخل قوطی کبریت زندانی میکند. یحیی و نازلی دارند جوکهای سید کریم را گوش میکنند. سریه دارد به سماور آب میریزد. هر وقت مهمان میآید سریه زود به سماور آب میریزد و شهناز خجالت میکشد. کلی طول میکشد تا به مهمان چای بدهد.

چراغعلی دخترش نازلی را که میبیند شروع میکند در وسط خانه میرقصد. شهناز دارد ظرفها را میشوید. یحیی از وسط دفتر مشقش ورق کنده و دارد موشک درست میکند. سریه دارد نماز میخواند. علیاشرف از چراغعلی پول گرفته و گذاشته رفته است. شهناز میگوید آدم جای علیاشرف باشد.

یحیی به مدرسه رفته است. شهناز رفته دراز کشیده است. میترسد کار کند سر و صدا شود چراغعلی بیدار شود. سریه تازه بلند شده و میرود آن پارچ استیل را از ظرفشویی آشپزخانه پر میکند و میآید در سماور میریزد. شهناز جرات نمیکند دست به سماور بزند. با کتری روی اجاق گاز چای میگذارد. یحیی ساعت یازده صبح پیدایش شده است. معلم کار داشت گفت همهتان به خانه بروید.

یحیی نوار آهنگران باز کرده است. دارد "با نوای کاروان" میخواند. چراغعلی میگوید "با نوای قابلاما، میرویم آشپازخانا" و میخندد. یحیی و نازلی هر چه ظرف پلاستیکی کهنه در خانه است جمع کرده اند و دارند به چهار راه عباسی میبرند. در چهار راه عباسی پلاستیکها و نان خشکها را به مردی که دارد روی چرخ دستی وسایل میفروشد میدهند و به جایش یک قوری کوچک میگیرند. قوری را میآورند در دکور چوبی خانه رو به ایوان میگذارند.

یحیی گاز بوتان را داخل یک گونی باز میکند و گربهای را داخل گونی میاندازد و میبندد بعد از چند دقیقه گربه را ول میکند گربه یک در میان و زیگزاگ میدود.

عباس به سرش زده است که آب اکسیژنه درست کند. فکر میکند که اگر بتواند فقط یک اتم اکسیژن به مولکول آب اضافه کند میلیاردر میشود. دارد کتاب شیمی را ورق میزند.

یحیی سر صف نوک مداد را داخل گوش نفر جلویی میکند. ناظم میبیند و شلنگ قرمز رنگ نیم متری اش را در دست تکان میدهد. هنوز مدرسه دیوار ندارد. ناظم مواظب است کسی در برود.

یحیی دارد با کتاب فارسی به سر دوستش میزند. یک خانم معلمیآمده که صدایش خیلی بم و مردانه است و بچهها وقتی حرف میزند خنده شان میگیرد. یحیی صدای خانم معلم را در میآورد و خانم معلم میشنود و از کلاس بیرونش میکند. عکس امام را بالای تخته سیاه زده اند. اصلا این مدرسه بوی خاصی دارد. آدم که این بو را میشنود یکجوری قلبش تند تند میزند. فکر میکند امتحان دیکته دارد.

سر صف پشت میکروفون پسری که در آن یکی کلاس است دارد "اذا الوحوش حشرت" را میخواند. صدایش را میلرزاند و از گلو در میآورد اما زیاد وارد نیست. بعضی جاها هم نفسش نمیرسد و قطع میکند. بعد کلی سر صف شعار میدهند. مرگ بر آمریکا مرگ بر شوروی مرگ بر انگلیس مرگ بر تودهای مرگ بر صدام یزید کافر. اصلا بچهها حال میکنند وقتی مرگ بر میگویند.

غضنفر و یحیی چهار تا نخ به دهانه کیسه زباله بسته و نخها را به یک تکه پنبه بسته اند. نازلی از بالای کیسه زباله نگه میدارد و یحیی به پنبه بنزین میزند و کبریت را میکشد. بالون به آسمان میرود. تا چراغعلی بیاید سه تا بالون به فضا فرستاده اند. یکی از بالونها به سیمهای چراغ برق گیر میکند و آتش میگیرد. مکانیکها و مغازه دارها جمع شده اند و دارند تماشا میکنند. یحیی و غضنفر هم دارند یواشکی از بین مردم تماشا میکنند. پشت خانه چراغعلی یک باغ بزرگ است. چراغعلی میگوید یک بالون افتاده عمارت وسط باغ آتش گرفته. یحیی و غضنفر آب دهانشان را قورت میدهند. اگر چراغعلی بفهمد پدرشان را در میآورد.

یحیی یک موش را گرفته و دارد زنده زنده با قیچی جراحی اش میکند. میگوید میخواهم بازش کنم ببینم قلبش چه جوری کار میکند. فکر میکند اسباب بازی است. چراغعلی وانتپیکان را فروخته و یک فیات زرد خریده است. یحیی پنج صبح ماشین را روشن میکند و به خیابان میرود. در طاق یانی دوست چراغعلی میبیند و بوق میزند. چراغعلی که از خواب بیدار میشود میبیند کاپوت ماشین داغ است. یحیی میگوید از دیشب داغ مانده است. چراغعلی کمربندش را در میآورد. شهناز رنگش میپرد.

یحیی و غضنفر موتور گازی همسایه را گرفته اند و سوارش شده اند. شلنگ بنزین جلوی مسجد المهدی در میآید و بنزین شرشر میریزد. نگه میدارند و درستش میکنند. نرسیده به طاق یانی جلوی شیشه بری یک زن با بچه اش ایستاده است. یحیی با موتور هر طرف میرود زن هم همان طرف میرود و یحیی درست میزند به زن و زن وسط خیابان ولو میشود. مردم جمع میشوند و زن را از زمین بلند میکنند. مغازه دارها دارند یحیی را نصیحت میکنند. یحیی دارد نگاهشان میکند.

یحیی با انبردست و سیم روکش دار، تیرکمان درست کرده است. مردی را که دارد از وسط خیابان میگذرد نشانه میگیرد. مرد وسط خیابان به هوا میپرد. وسط خیابان جدول کشیده اند. یحیی و نازلی دستهایشان را باز کرده اند از روی جدولها پاورچین به خانه عباسقلی میروند سیب ترش بچینند. جدولها که دور میزند نازلی و یحیی هم دور میزنند.

شهناز ناهار دلمه بادمجان پخته است. عباس و یحیی پوست بادمجان را کنار میگذارند و مخلفات داخلش را میخورند. میگویند پوستش را بده بالاخان باهاش کفش بدوزد و چراغعلی قاه قاه میخندد. سریه هم میخندد. شهناز چیزی نمیگوید. چراغعلی به عباس گفته برود نوار چسب پهن بخرد ضربدری به شیشه بچسباند بمب میافتد شیشهها نشکند.

جمع میشوند و پشت کامیون مقصود سوار میشوند و به روستا میروند. پسر کدخدا با فانوس میآید و همه فامیل پشت سرش راه میافتند. هر بار که یکی از فامیل از اتاق بیرون میرود و دوباره برمیگردد بلند سلام علیکم میگوید. دارند مثلا ادای دهاتیها را در میآورند.

شب برای خوابیدن جا کم است. مقصود گلیم زیر طاقچه را دور خودش میپیچد و میخوابد. پسر کد خدا آمده از طاقچه وسایل بردارد . پایش را که روی گلیم میگذارد همه میخندند. مقصود آن تو صدایش را در نمیآورد.

چراغعلی قاشق بزرگ را جلوی قابلمه آبگوشت گرفته تا نخودهایش نریزد و شهناز دارد آب قابلمه را داخل کاسه چینی که عکس گل سرخ رویش است خالی میکند. چراغعلی نانهایی را که خرد کرده داخل کاسه میریزد و با قاشق بهم میزند.

یک پارچ پلاستیکی قرمز رنگ هم آورده اند که در سفید دارد. عباس دارد با پارچ در لیوانش آب میریزد و کم کم پارچ را تا ارتفاع یک متری بالا میبرد و شرشر آب بلند میشود. دارد مثلا ادای فرشته را در میآورد.

فرشته یکبار وقتی آب میریخت کمی پارچ را بالاتر از لیوان گرفته بود و حالا بچههای چراغعلی دست بردار نیستند. چراغعلی قاه قاه میخندد. لواشها را بنده خدا یحیی اول صبح رفته خریده است. چراغعلی یک استخوان بزرگ برداشته و آن یکی دستش را مشت کرده و دارد استخوان را به آن یکی دستش میکوبد تا مغز استخوانش داخل بشقابش بریزد.

در طاق یانی راهپیمایی بیست و دوی بهمن است و چراغعلی از صبح دارد فحش میدهد. دست یحیی در منجنیق سوخته و دارد "پماد ولی" میزند. عباس و یحیی از این اسم "پماد ولی" خنده شان میگیرد. سریه اخم کرده است. همینجور از اول صبح اخم کرده است. شهناز بیصدا دارد کارهای خانه را میکند. مثل یک روبوت. مثل یک تراکتور. مثل یک زن قدیمی.

یحیی موتور گازی را فروخته و یک ژیان، بیست و هشت هزار تومن از بنگاه قاسم قصاب خریده است. عباس شیهه میکشد و پاهایش را زمین میکوبد و ادای ژیان یحیی را در میآورد. عباس موتورجت را که روشن میکند آتش میگیرد. یحیی دوربین را حاضر کرده تا عکس بگیرد به مجله ماشین بفرستد. نازلی رفته یک اطلس نقاشی خریده و دارد از رویش نقاشی میکند.

یحیی ژیان را فروخته و یک جیب "میو"ی رو باز آبی رنگ خریده است. به سرش زده که با جیپ از سربالایی قله بالا برود. عباس و غضنفر هم داخل جیب نشسته اند. مردم پایین قله جمع شده اند و دارند نگاه میکنند.

چراغعلی به شهناز گفته عباس دیگر بزرگ شده برایش دنبال زن بگردند. عباس اما در فاز زن گرفتن نیست. عاشق دایناسور و هلی کوپتر و سیاهچاله است. دوست دارد "رشید بهبودوف" گوش کند. آهنگ "ساری گلین" را هزار بار گوش کرده است. در جشنها میرود وسط تالار و بالا و پایین میپرد که مثلا دارد میرقصد.

وسط مهمانی پاهایش را دراز میکند یعنی اولین کسی است که پاهایش را دراز میکند بعد کم کم چند نفر دیگر هم پاهایشان را دراز میکنند. گاهی وسط مهمانی چرت میزند. گاهی یک حرفهایی میزند و یک شوخیهایی میکند که آدم خجالت میکشد. خودش هم از کارهای خودش خوشش میآید و دو ساعت میخندد. گاهی وسط مهمانی یک سرفه خنده داری با صدای نازک میکند که شهناز کم میماند از خجالت آب شود. غضنفر را که در کوچه میبیند زانوهایش را خم میکند و سلانه سلانه راه میرود. دارد مثلا ادای غضنفر را در میآورد. به غضنفر "قوجاقوت[1]" میگوید. غضنفر قوجاقوتزاده اصلانی تازهکندی قوشقوان گورچینی هم میگوید.

به مدرسه نمیرود که مداد سوسمار نشان میخواهم. شهناز و سریه همه باغمیشه را دنبال مداد سوسمار نشان میگردند پیدا نمیکنند.

تیپش تیپ مدرسه نیست. از مدرسه و معلمها و کتابهایش خوشش نمیآید. کتاب شیمی غضنفر را ور میدارد و ورق میزند. میگوید من از همه این کتابها زیاد میدانم. معلم که قرآن و عربی درس میدهد سرم درد میگیرد. همه اش تقصیر علیاشرف است. آنقدر آمده نشسته در خانه چراغعلی از این حرفها زده که بنده خدا بچهها شستشوی مغزی شده اند.

سریه داخل جانمازش یک مهر دارد که شکل قلب است و پشتش آینه دارد. و یک تسبیح قدیمی که کم مانده است پاره شود. عباس از پاهای سریه میگیرد و تا وسط اتاق میکشد و سریه داد و هوار راه میاندازد و شهناز دعوایش میکند که الان پایش از جایش در میآید.

با کوچکترین صدایی که میآید چراغعلی به هوا میپرد. دیگر اعصاب بمب و راکت را ندارد. آدم آورده است کف زیرزمین را کنده اند پناهگاه درست کنند به آب رسیده اند. شهناز از ترس چراغعلی اخبار که میگوید تلویزیون را خاموش میکند. چراغعلی به دکتر اعصاب گفته که فقط یک بار به بنی صدر رای دادم او هم فرار کرد و دیگر هیچ وقت رای ندادم و دکتر قاه قاه خندیده است.

عباس به جبهه رفته است. افتاده گروه تخریب. میگوید مینهای گوجهای را خنثی میکنیم. چراغعلی کارد بهش بزنی خونش در نمیآید. شهناز لام تا کام حرف نمیزند.

عکسهایش را فرستاده. دارد در سنگرشان نماز میخواند. آنجا همه نماز میخوانند من هم نماز میخوانم. به بسیجیها آموزش میدهم. اول "رب اشرح لی صدری" میخوانم. وقتی بیکار میشوم با بسیجیها بحث میکنم و عصبانی شان میکنم.

ترکش به یکی از چشمهایش خورده و در بیمارستان اهواز بستری است. به مادرش نوشته که نترس "میندار اسکی اوت دوتماز[2]". زیاد در حال و هوای شهید شدن نیست. اصلا در فاز دیگری است. سریه دلش برای عباس و دیوانه بازیهایش تنگ شده است. دوست دارد وقتی نماز میخواند یکی مهرش را بردارد و فرار کند . کسی نیست که دعوایش کند. شهناز هم که لالمونی گرفته است.

آهو آمده که رادیو گفته فردا بمب شیمیایی میاندازن. باید یک نایلون روی سرتان بکشید و یک پیاز جلوی بینی تان بگیرید. چراغعلی اعصاب این حرفها را ندارد. به شهناز میگوید وسایل ضروری را بردارد. به بالاخان و بچههایش هم بگوید. اکرم و بچههایش را هم سر راه بر میداریم.

سوار پیکانوانت چراغعلی میشوند و به طرف خانه غلامحسن که اطراف تبریز است راه میافتند. زن غلامحسن آبگوشت پخته است. غلامحسن سالها است که برای چراغعلی کار میکند. نمک گیر شده است. دو روز در خانه غلامحسن میمانند. خبری از بمب شیمیایی نمیشود. به خانه بر میگردند.

چراغعلی اگر بداند عباس به جبهه رفته است دیوانه میشود میزند همه را میکشد. شهناز مانده چه کند. چراغعلی که میفهمد میزند شیشههای حیات خلوت را میشکند و هر چه فحش رکیک است به همه آنها و اینها میگوید. خون از دستش فواره میزند.

سالار از شیر سماور گرفته و کشیده است. همه جایش سوخته است. شهناز هر روز میبرد پانسمان میکنند. همانجا هم ختنه اش میکنند. بالاخان در مغازه اش دارد آواز میخواند... سالار سلامت... در آمد.

اصلا اگر بخواهی درست حساب کنی دهه شصت با همین سالار شروع میشود. لب پایینش از آن لبهای برگردان است. موهایش وز وزی است. یک تبهایی میکند که نگو. شهناز زود ورش میدارد میبردش پاستور. یکبار تشنج کرده و شهناز ترسیده است.

سالار جایش را خراب کرده است. در اتاق بغل حمام خودش لاستیکش را باز میکند و چند دور میچرخاند و پرتاب میکند. لاستیک و محتویاتش به دیوار میخورد و منفجر میشود. از وقتی سالار بدنیا آمده یحیی میآید در هال میخوابد. عباس رفته برای سالار یک موتور پلاستیکی سبز رنگ خریده است. یحیی خروس بزرگ را داده دست سالار عکسش را میگیرد.

چراغعلی غروبها سالار را بر میدارد و به قله میرود. از قبله دربندی و پل اسبهریز میگذرند. در سربالایی قله مردم با بیل و کلنگ در زیر سنگها برای خودشان پناهگاه درست کرده اند. وقتی وضعیت قرمز میشود میروند آنجا پناه میگیرند.

چراغعلی میخواند "سو گلیر بوروخبوروخ. سووا ویردیم یومورخ". "لاله لر" هم میخواند. سالار میخواند "آلوده اوتوروب اوش مرتبه ده" و شهناز میخندد. سریه قصههای "ابیله قوت" را میگوید. "قوت" یعنی گرگ. "قورد" هم میگویند. ابیله هم یعنی ابله.

یحیی به سربازی رفته است. کرمانشاهان. روی نامههایش "خلیج فارس ایران محل دفن ریگان" نوشته است. از آن نامههای مخصوص رزمندگان. "از زبل خان کردستان به زبل خان آذربایجان. پس از عرض سلام و آرزوی سلامتی. نگرانی فقط از دوری شما و نامههای شماست". و آخر نامه هم عکس زبل خان را با آن سبیلهایش کشیده و بالایش نوشته "زبل خان اینجا زبل خان آنجا زبل خان همه جا". و بعد یک قلب کشیده که دو تا تیر خورده است.

شطرنج آزاد شده است. همه دارند در کوچهها و پارکها شطرنج بازی میکنند. غضنفر رفته کتاب سیاهچالههای"هاوکینگ" را از کتابفروشی "نوبل" خریده است. عباس میگوید سنگوارهها نشان میدهد که آدم از میمون بوجود آمده. غضنفر میرود از معلم دینی میپرسد. معلم دینی پیراهن سفیدش را روی شلوار سرمهای اش میاندازد.

سریه یک مگس کش پلاستیکی دارد. با دسته مگسکش پشتش را میخارد. یحیی که مگسکش را بر میدارد داد و هوار راه میاندازد. سریه هر کس را که میبیند از درد پاهایش میگوید. غضنفر همیشه کتاب دستش است. سریه به سالار میگوید یاد بگیر. سالار میگوید "آبا" کتاب درسی نیست دارد کتاب شعر میخواند.

پایان بخش سوم